BİLGE OLGAÇ
- insanbulsanat
- 15 Oca
- 4 dakikada okunur
Doğum Tarihi : 1940, Kırklareli, VizeÖlüm Tarihi - 3 Mart 1994,
İstanbul'da 6 Çocuklu, yoksul bir ailenin beşinci çocuğu olarak dünyaya gelmişti.
Orta öğrenimini yarıda bıraktı.
Çok gençken henüz 16 yaşında evlenmişti.
Okumayı seviyor öyküler yazıyordu.
1962 yılında eşi Vecdi Bender O'nun yazdığı bir öyküyü "Kısmetin En Güzeli", Memduh Ün'e verir. Böylece Bilge Olgaç'ın sinema serüveni de başlar.
Memduh Ün, Bilge Olgaç'ı aynı zamanda filminde yönetmen yardımcılığı yaptırarak sinemaya adım attırır. İlhan Engin, Halit Refiğ ve Hasan Kazankaya'nın yanında yönetmen yardımcılığı yaptı.
Birçok filmde asistan olarak çalıştı. İlk yönetmenliği 1965'te "Üçünüzü de Mıhlarım" filmidir. Bu dönemin tek kadın yönetmeni unvanını aldı. Senaryosunu Yılmaz Güney'in yazdığı ''Bir Gün Mutlaka'' sonrasında 1975 yılında sinemadan ayrılarak reklam filmciliğine başladı.
Bu tecrübe 10 yıl kadar sürdü ve 1984 yılında Kaşık Düşmanı'nı çekerek sinemaya döndü. Uzun süre Memduh Ün'ün yanında "Sansür Senaryoları" yazar.
Halit Refiğ'e de asistanlık yapan Olgaç, 1965 de ilk filmi "Üçünüzü de Mıhlarım" ı çeker. Onu izleyen ve çoğu avantür olan filmlerinin kahramanları erkektir.
Evet Bilge Olgaç, sinemasına erkek filmleri çeken bir kadın yönetmen olarak başlamıştır. Ancak o dönem için bu Bilge Olgaç'ın mesleği ekmek parasıdır.
O yüzden de sanatsal kaygılardan söz edilemez.
Ancak 1970 de Bilge Olgaç Kerim Korcan'ın eserinden uyarlayarak çektiği "Linç" ile adından söz ettirir. 1974 Yılında yönettiği "Açlık" Atilla Dorsay'ın deyimiyle "Baştan sona hiç aksamayan, Yalın bir sinema diliyle yapılmış, kadınca bir duyarlık" taşıyordu.
1975 de ise en çok tartışılan filmi "Bir Gün Mutlaka"yı çeker. Filmin senaryosu Yılmaz Güney'e aittir ve Güney Film adına çekilmiştir.
75 Sonrasında ise Seks Furyası diye anılan dönem başlamış,
Bilge Olgaç seks filmi çekemeyeceğine karar vermiştir.
1975-84 arasındaki dönemde Olgaç Tv için reklam filmleri çeker.
1984 de gerçekten yaşanmış bir bir trajediden yola çıkarak güldürü unsurlarının da yer aldığı "Kaşık Düşmanı" filmini çekerek sinemaya dönüş yapar.
Film aynı yıl Antalya Film Festivalinde en iyi 3. film ve en iyi senaryo ödüllerini alır. Ayrıca bu film Fransa'da Creteil'de 7. Kadın Filmleri Festivalinde yarışarak Büyük Ödül'e layık görülür.
Bilge Olgaç'ın bundan sonraki filmlerinin çizgisi de belirlenmiştir.
"Gülüşan", "Gömlek", "Umut Hep Vardı" gibi filmlerde kadın sorunlarına değinilir. Çoğunlukla büyük kentin dışında kasaba ve köylerdeki yaşam sinemasında yer alır.
Bilge Olgaç Yeşilçam geleneğine bağlı bir sinema yapmıştır.
Filmografisindeki çeşitliliğe rağmen toplumsal gerçeklere eğilen bir yönetmen olarak tanındı. Çoğunun senaryosunu da yazdığı 33 filmi vardır.
“Linç”, “İpekçe” “Gülüşan” gibi filmlerle adından söz ettirirken, “Kaşık Düşmanı” filmiyle de bir çok ödüle layık görülen Bilge Olgaç son gününe kadar sinemada kalarak, azim ve ısrarla film üstüne film çeker.
1994 yılında bir yangında yaşamını yitirmişti.Sinema dünyamıza bir kadın yönetmen olarak damgasını vuran Bilge Olgaç'ın hayatı belgesel oldu. "Kameranın Ardındaki Kadın Bilge Olgaç" adlı belgesel filmin senaryo yazarı ve yönetmeni Feza Sınar.
Yönetmen Filmografisi
Bir Yanımız Bahar Bahçe - 1994 Kurşun Adres Sormaz - 1992 Umut Hep Vardı - 1991 Aşkın Kesişme Noktası - 1990 Yarın Cumartesi - 1988 Kızın Adı Fatma - 1988 Gömlek - 1988 İpekçe - 1987 Elif Ana - Ayşe Kız - 1987 .... Tv Dizisi, 4 Bölüm, TRT Üç Halka Yirmibeş - 1986 Gülüşan - 1985Yavrularım - 1984 Kaşık Düşmanı - 1984 .... Uzun Kurmaca, 01:39:00Şöhret Budalası - 1975Bir Gün Mutlaka - 1975Tanrı Sevenleri Korur - 1974Bacım - 1974Açlık - 1974 Savulun Geliyorum - 1972 Kanlı Öç - 1972 Kaderin Pençesi - 1972 Üçünüze Bir Mezar - 1971 Yaban Ali - 1971 Kara Gün - 1971 İki Aşk Arasında - 1970 Merhamet - 1970 Linç - 1970 Kanlı Şafak - 1969 Öksüz - 1968 Dertli Gönlüm - 1968 Silahsız Dövüşelim - 1967 Kanunsuz Toprak - 1967 Garibanız Abiler - 1967 Zorlu Düşman - 1966 Nikahsızlar - 1966 Üçünüzü De Mıhlarım - 1965 Sokaklar Yanıyor - 1965 Krallar Kralı - 1965 Kanlı Buğday - 1965 Babasız Yaşayamam - 1965
Senarist Filmografisi
Bir Yanımız Bahar Bahçe - 1994 Kurşun Adres Sormaz - 1992 Umut Hep Vardı - 1991 Aşkın Kesişme Noktası - 1990 Yarın Cumartesi - 1988 Kızın Adı Fatma - 1988 Gömlek - 1988 İpekçe - 1987 Elif Ana - Ayşe Kız - 1987 .... Tv Dizisi Üç Halka Yirmibeş - 1986Gülüşan - 1985 Kaşık Düşmanı - 1984 Şöhret Budalası - 1975 Bacım - 1974 Açlık - 1974 Savulun Geliyorum - 1972 Kanlı Öç - 1972 Kaderin Pençesi - 1972 Üçünüze Bir Mezar - 1971 Yaban Ali - 1971 Kara Gün - 1971 İki Aşk Arasında - 1970 Merhamet - 1970 Linç - 1970 Kanlı Şafak - 1969 Öksüz - 1968 Dertli Gönlüm - 1968 Silahsız Dövüşelim - 1967 Kanunsuz Toprak - 1967 Nikahsızlar - 1966 Tehlikeli Adam - 1965Sokaklar Yanıyor - 1965
Diğer Filmografisi
Gömlek - 1988 .... Kurguİki Aşk Arasında - 1970 .... YapımcıLinç - 1970 .... KurguÖksüz - 1968 .... Kurguİngiliz Kemalin Oğlu - 1968 .... Yönetmen YardımcısıTehlikeli Adam - 1965 .... Yönetmen YardımcısıDullar Tercih Edilir - 1964 .... ÖyküBire On Vardı - 1963 .... Yönetmen YardımcısıKısmetin En Güzeli - 1962 .... Öykü
Ödülleri
Kara Gün4. Adana Altın Koza Film Şenliği, Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü. 1972 (Muhterem Nur)Kaşık Düşmanı21. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması, En İyi 3. Film Ödülü. 198421. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması, En İyi Senaryo Ödülü. 19847. Uluslararası Kadın Şenliği, Paris, En İyi Film Ödülü. 19847. Uluslararası Kadın Şenliği, Paris, Basın Ödülü. 1984Linç2. Adana Altın Koza Film Şenliği, Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması, En İyi 3. Film Ödülü. 19702. Adana Altın Koza Film Şenliği, Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması, En İyi Görüntü Yönetmeni Ödülü. 1970 (Ali Yaver)2. Adana Altın Koza Film Şenliği, Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması, En İyi Stüdyo Ödülü. 1970 (Lale Film)2. Adana Altın Koza Film Şenliği, Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması, En İyi Yönetmen Ödülü. 1970Öksüz6. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması, En İyi Görüntü Yönetmeni Ödülü. 1969 (Ali Yaver)Kişisel Ödüller5. İzmir Uluslararası Film Festivali, Altın Artemis Ödülü. 1993Sinefest'13 Bilkent Üniversitesi Sinema Festivali, Yaşam Boyu Onur Ödülü. 2013Uçan Süpürge Kadın Filmleri Festivali'nde Bilge Olgaç Başarı Ödülü verilmektedir.Orhon Murat Arıburnu Ödülleri'nde Bilge Olgaç Bilge Olgaç Jüri Özel Ödülü verildi.
Kameranın Ardındaki Kadın: Bilge Olgaç - 2006 ....
Belgesel (Feza Sınar)
Yorumlar