NEJLA ATEŞ DANSI

Ünlü dansözlerimizden Nejla Ateş'in (1927-1995) asıl ismi Naciye Batır idi.

1940'lı yıllarda Beyoğlu'nun çok kültürlü ortamında, sırasıyla Natalya isimli bir Rus kadından, Almanya'dan kaçmış bir Yahudi olan Madam Esther'den bale ve dans dersleri aldı, bir gazinoda birlikte çalıştığı Marco adlı bir Macar akrobattan pek çok numara belledi.

Operetlerde, varyetelerde, tiyatro kumpanyalarıyla çıktığı Anadolu turnelerinde dans etti. Kıbrıs'ta başladığı uluslararası sahne serüveni baş döndürücü bir hızla Beyrut, Bağdat, Kahire, Roma duraklarından sonra, 1951'de Paris'te devam etti.

Paris gece hayatının tanınmış kulüplerinde yaptığı gösteriler ona Yeni Dünya'nın kapılarını ardına kadar açtı..

Amerika'dan Türk basınına geçilen haberler Nejla Ateş'i bir "Türk Lokumu", bir "milli dansöz" olarak tanıtıyor; aşkları, evlilik planları, çalıştığı kulüpler asıl yankısını

Türkiye'de buluyordu.

1950'li yıllarda ABD'ye giden Türklerin başları sıkıştığında,

Türkiye Sefareti'nden önce, Nejla Ateş'e uğradıkları anlatılıyordu..

Nejla Ateş,

New York'taki Latin Quarter,

Las Vegas'taki The Thunderbird,

Californiya'daki Ciro's gibi prestijli kulüplerde dans ederek,

Kral Faruk'un gözdelerinden,

Amerika'ya göbek dansını tanıtmış olan Mısırlı dansöz Samia Gamal'ın tahtına oturdu..

Hollywood'un da dikkatini çeken Nejla Ateş, "King Richard and the Crusaders"

(Arslan Yürekli Rişar ve Haçlılar) ve "Son of Sinbad" (Sinbad'ın Oğlu) filmlerinde kısa ama etkili dans sahnelerinde gözüktü..

"Fanny" isimli sahne müzikali sayesinde adını duymayan, fotoğraflarını görmeyen kalmadı.

Bu müzikale katkı veren Muhammed El-Bakkar'ın 1957 tarihli "Port Said/Music of the Middle East" albümünün kapağında, adeta kendi albümüymüşçesine boydan boya bir fotoğrafı vardı.

Ertesi yıl, üstelik iki parçaya sesini de katarak, kendi albümünü "Tura Records" hesabına yayımladı.

Türk ezgilerinden yapılmış bir derleme kimliğindeki "Nejla Ateş-The Turkish Delight" adlı bu longplay'de Tarık Bulut, Ahmet Yatman, Feyzi Aslangil, Karayılan,

Hasan Öztürk çalıyor; Müzeyyen Senar ise "Susun garip kuşlar ötmeyin susun"u söylüyordu..

"Fanny" 1954'ün ses getiren yapımlarındandı.

Marcel Pignol'un 30'lu yıllarda yazıp yönettiği "Marius", "Fanny" ve "César" filmlerinden oluşan "Marsilya Üçlemesi"nin Amerikan versiyonu olan müzikal, Broadway'deki Majestic Theatre'da ve ABD'nin dört bir yanında, Joshua Logan'ın direktörlüğünde tam 888 kez temsil edildi.

Nejla Ateş müzikalin esaslı bir sahnesinde,

Marsilya sahilindeki bir meyhanede, fıçının üzerinde oryantal bir dans sergiliyordu..

Ama Ateş'in "Fanny"ye katkısı bu dansın çok ötesinde idi.

İlk altı ayın sonunda, müzikal üzerindeki ilginin azaldığını gören yapımcı David Merrick'in aklına parlak bir reklam fikri geldi: İtalyan heykeltıraş Albino Manca'ya,

Nejla Ateş'in bir Venüs olarak bire bir ölçülerde çıplak heykelini yaptırdı ve bir sabaha karşı gizlice Central Park'taki bir kaide üzerine konmasını sağladı.

Bu tezgah, hemen basının kulağına üflendi.

Nejla Ateş'in kendi heykeli önünde verdiği pozlar ve polislerin bu izinsiz heykeli söküp götürmeleri, foto muhabirlerince an be an tespit edildi.

Sonuçta Nejla Ateş, birkaç saatliğine de olsa "heykeli dikilen ilk dansöz" payesi kazanmış oldu.

Bu arada, "Fanny"yi de iki seksen yere yatmaktan kurtarmıştı..

DERYA BENGİ, "50'li Yıllarda Türkiye: Sazlı Cazlı Sözlük, 'Şimdiki Zaman Beledir' ", YKY, 2020)